De vijfde Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling (met SERV, SALV, SARC, VARIO)

De SERV, Minaraad, SALV, SARC en VARIO staan positief tegenover de keuze van de Vlaamse Regering om het ontwerp van VSDO5 te richten op het behalen van de Sustainable Development Goals (SDG’s) in 2030 en op de lange termijn via Visie 2050. De keuze voor een vereenvoudigde rapportage draagt bij aan een betere afstemming met rapportages richting de EU en internationale organisaties en zorgt voor een administratieve vereenvoudiging voor instanties.

Toch blijft het ontwerp van VSDO5 tot dusver te veel steken in een intern administratieve logica. De focus ligt voornamelijk op rapportering en internationale vergelijking en op een beperkt aantal missies vanuit reeds lopend beleid in plaats van een grondige analyse en participatief traject om overheden en maatschappelijke stakeholders mee te trekken in een stimulerend beleid rond duurzaamheid en denken op lange termijn, zoals bedoeld in het decreet duurzame ontwikkeling. Daardoor ontbreekt het aan gedragenheid, richtinggevend vermogen en beleidsimpact bij stakeholders op het terrein.

De Raden beklemtonen de noodzaak en ‘urgency’ om het duurzaamheidsbeleid aan te scherpen in de VSDO5 en in het reguliere beleid. Te weinig inzetten op duurzaamheid brengt risico’s met zich mee voor welvaart en welzijn en zorgt ervoor dat opportuniteiten op maatschappelijk vlak gemist worden, o.a. voor productiviteit en strategische autonomie.

Een grondige analyse van de SDG-kloof en remediërende acties is nodig om systeemrisico’s en onderliggende kwetsbaarheden te identificeren en aan te pakken en om het beleid te richten op langere termijn maatschappelijke uitdagingen. De Raden adviseren om de koppeling van het beleid met de duurzaamheidsdoelstellingen explicieter te maken en meer in te zetten op structurele samenwerking tussen de beleidsdomeinen.

De VSDO5 zou zich naast de internationale rapportage moeten beperken tot een beperkt aantal initiatieven die de zgn. gap-to-target verkleinen, waaronder de interbestuurlijke samenwerking met alle overheden en het leren aanpakken van transversale uitdagingen, sectoroverschrijdend werken (whole-of-government en whole-of-society approach) en het tegengaan van verkokering, als belangrijke randvoorwaarden van een succesvol duurzaamheidsbeleid (cf. VNR 2023).

De Raden kunnen zich vinden in het idee van de meer actiegerichte missies tegenover de eerdere transitieprojecten, maar niet (steeds) in de keuze en inhoud van de voorgestelde missies. Ze zien nog ruimte om ze echt in te vullen vanuit missiegericht denken. De missies blijven immers nog op een hoog abstractieniveau geformuleerd, met voorlopig weinig concrete doelstellingen en zonder directe link met de SDG’s.

De Raden vragen daarom naar een echt participatief traject met de stakeholders om de huidige voorgestelde missies te herbekijken en bijkomende missies te selecteren, zeker voor die thema’s waar de kloof met de SDG’s het grootst blijft (cf. SDG’s 7, 11, 12, 13, 14, 15, 16 en 17 zoals blijkt het landenrapport van het Europees Semester en het Sustainable Development rapport van het Sustainable Development Solutions Network, SDSN). Ze vragen ook om meer betrokkenheid bij hun opvolging en bij de voorziene Werkplaats.

Coördinator

: Naam	Ine Baetens
: Functie	adjunct v.d. directeur (afval, materialen, circulaire economie)
: Organisatie	Minaraad
: E-mailadres	ine.baetens@minaraad.be
: Telefoon	02 558 01 34