Gedeeltelijke omzetting van EPBD in Vlaamse regelgeving (met SERV)

Minaraad en SERV vragen dat de gedeeltelijke omzetting van de EPBD IV niet wordt benaderd als een louter juridische aanpassing van het Energiedecreet, maar als de start van een samenhangend Vlaams implementatietraject richting een emissievrij gebouwenpark. De Vlaamse Regering moet daarom expliciet verduidelijken hoe dit omzettingsdecreet aansluit bij het Vlaams Gebouwenrenovatieplan 2050, met welke timing dat plan verder wordt uitgewerkt en gepubliceerd, en hoe het renovatietempo systematisch zal worden opgevolgd en bijgestuurd.

De Raden vragen vervolgens dat de Vlaamse Regering een duidelijke en bindende defossiliseringskalender uitwerkt. Die kalender moet het pad vastleggen naar de volledige uitfasering van fossiele verwarmingsketels uiterlijk in 2040 en naar een emissievrij gebouwenpark tegen 2050. Hij moet bovendien richting geven aan uitdienstnameplannen voor het aardgasdistributienet, lokale warmte- en koelingsplannen, renovatieverplichtingen, infrastructuurplanning en een coherent prijs- en fiscaal beleid.

Volgens Minaraad en SERV moet de Vlaamse Regering de uitvoering van de EPBD sterker verbinden met een gebiedsgerichte aanpak. Renovatiebeslissingen mogen niet uitsluitend op het niveau van het individuele gebouw worden gestuurd, maar moeten rekening houden met de ruimtelijke context, lokale warmteopties, collectieve energiesystemen, wijkgerichte renovatiestrategieën en instrumenten zoals EPC, Woningpas, renovatiepaspoort en gebouwpaspoort. Zo kunnen gebouwkeuzes beter aansluiten bij een geïntegreerde visie op gebouwen, energievoorziening, mobiliteit en omgeving.

De Raden vragen dat de Vlaamse Regering de uitvoering van de EPBD verankert in een actiegericht samenwerkingskader met de federale, provinciale en lokale bestuursniveaus. Dat kader moet duidelijke afspraken bevatten over taakverdeling, timing, financiering en opvolging, en moet worden ondersteund door een permanente dialoog om knelpunten tijdig te detecteren en maatregelen bij te sturen. Alleen zo kan worden vermeden dat de uitvoering versnipperd, ongelijk of onvoldoende gecoördineerd verloopt.

Minaraad en SERV verwelkomen dat de Vlaamse Regering de residentiële EPB- en EPC-kaders wil herzien en op termijn wil samenbrengen in één eenvoudiger beleidsinstrument. De Raden vragen dat de Vlaamse Regering dit toekomstige instrument uitwerkt als een helder, gebruiksvriendelijk en geïntegreerd kader dat bouwheren inzicht geeft in zowel verplichtingen als keuzemogelijkheden voor toekomstgericht bouwen. Het instrument moet niet alleen de EPBD-verplichtingen rond energie- en materiaalprestaties bundelen, maar ook de samenhang tonen met aanpalende Vlaamse regels over onder meer hemelwater, infiltratie, verharding en omgevingskwaliteit. Het moet bouwheren daarbij niet-verplichtend informeren over bijkomende opties, zodat keuzes rond energie, materialen, water en omgeving beter op elkaar worden afgestemd. De Raden vragen bovendien dat dit instrument expliciet wordt ingebed in het verplichte renovatiepaspoort.

Daarnaast vragen Minaraad en SERV dat de Vlaamse Regering financiering, begeleiding en communicatie expliciet afstemt op het langetermijnpad van de EPBD. Steunmaatregelen moeten renovaties sturen naar toekomstbestendige oplossingen, lock-ins vermijden en sociale rechtvaardigheid waarborgen. Daarbij is bijzondere aandacht nodig voor kwetsbare huishoudens, huurders, mede-eigendommen en niet-residentiële doelgroepen. Eénloketsystemen moeten daarom inclusiever worden uitgewerkt en alle renovatiedoelgroepen bereiken, waaronder particuliere eigenaars, mede-eigenaars, ondernemingen en kwetsbare doelgroepen.

Tot slot vragen de Raden dat de Vlaamse Regering een coherente communicatiestrategie uitwerkt voor de implementatie van de EPBD, opgebouwd in twee tijdsblokken: vanaf 2026 heldere communicatie over de Europese doelstellingen richting 2040 en 2050, en vanaf 2029 tijdige, doelgroepgerichte communicatie over de nieuwe labels en energiescores. Die strategie moet burgers, eigenaars, huurders, kopers, bouwprofessionals en andere betrokken actoren duidelijk maken welke renovatie- en defossiliseringspaden mogelijk of aangewezen zijn, welke steun beschikbaar is en wat de wijzigingen betekenen voor renovatie-, verkoop-, verhuur- en gebruiksbeslissingen.

Coördinator

: Naam	Stefanie Corens
: Functie	adviseur (klimaat- en energiebeleid)
: Organisatie	Minaraad
: E-mailadres	stefanie.corens@minaraad.be
: Telefoon	02 558 01 32

Co-auteur(s)

: Naam	Ine Baetens
: Functie	adjunct v.d. directeur (afval, materialen, circulaire economie)
: Organisatie	Minaraad
: E-mailadres	ine.baetens@minaraad.be
: Telefoon	02 558 01 34