Een gepast warmte- en koelingstransitiekader in Vlaanderen (thermische energie)

De warmtetransitie komt in een nieuwe fase. Waar vandaag nog vaak project per project wordt gewerkt, groeit de nood aan een samenhangende visie op hoe Vlaanderen duurzame warmte en koude wil organiseren. Warmte- en koudenetten kunnen daarbij een belangrijke rol spelen, maar vragen om duidelijke keuzes over infrastructuur, governance, betaalbaarheid en sociale rechtvaardigheid. 

Met dit unaniem advies wil de Minaraad constructief bijdragen aan de uitwerking van een helder, uitvoerbaar en toekomstgericht kader voor thermische energie in Vlaanderen. Het advies sluit aan bij de openbare raadpleging die de Vlaamse Nutsregulator en VEKA organiseerden over de vernieuwing van het regelgevend kader voor collectieve systemen voor thermische energie. De Raad ziet hierin een belangrijke kans om de stap te zetten van losse warmteprojecten naar een gebiedsgerichte en maatschappelijk kostenefficiënte aanpak van duurzame warmte en koude. 

De omschakeling naar duurzame thermische energie vraagt immers meer dan technologische oplossingen alleen. Ze vraagt een duidelijke visie op de rol van warmte- en koudenetten in de energietransitie, sterke samenwerking tussen Vlaanderen en lokale besturen, en een kader dat publieke belangen zoals betaalbaarheid, leveringszekerheid en toegankelijkheid verankert. In het advies formuleert de Minaraad aanbevelingen over onder meer lokale warmte- en koelingsplannen, multilevel governance, de mogelijke rol van aansluitrechten of aansluitplichten en de simultane koppeling van thermische plannen aan een breder defossiliseringsstrategie- en exitbeleid.

Daarnaast pleit de Raad ervoor om thermische netten, waar zij maatschappelijk de beste oplossing vormen, te benaderen als maatschappelijk gewenste basisinfrastructuur. De Raad vraagt dat Vlaanderen deze infrastructuur beleidsmatig erkent, publieke belangen zoals betaalbaarheid, continuïteit, leveringszekerheid en sociale rechtvaardigheid borgt, en de nodige instrumenten voorziet voor planning, financiering en governance.

Tot slot vraagt de Minaraad aandacht voor een eenvoudige en werkbare regelgeving volgens het KISS-principe, een goede afstemming met ruimtelijk, renovatie-, energie- en sociaal beleid, en de valorisatie van innovatieve oplossingen zoals e-boilers binnen thermische netten. 

Met dit advies wil de Minaraad het debat voeden over hoe Vlaanderen de thermische energievoorziening van morgen kan uitbouwen: duurzaam, betaalbaar, toekomstbestendig en maatschappelijk gedragen. De aanbevelingen reiken concrete bouwstenen aan voor het verdere beleidswerk en nodigen uit om samen werk te maken van een strategisch warmte- en koelingstransitiekader in Vlaanderen.

Coördinator

: Naam	Stefanie Corens
: Functie	adviseur (klimaat- en energiebeleid)
: Organisatie	Minaraad
: E-mailadres	stefanie.corens@minaraad.be
: Telefoon	02 558 01 32