De Vlaamse Klimaatstrategie 2050 (met SERV)

De Vlaamse Regering werkt aan de Vlaamse Klimaatstrategie 2050, met rechtsgrond in de herziene Europese EPBD richtlijn (2024). Deze strategie moet (volgens deze Europese richtlijn) uiterlijk tegen 29 mei 2026 gepubliceerd zijn. Door vandaag duidelijke langetermijnkeuzes vast te leggen, ondersteunt zij coherente besluitvorming over beleidsdomeinen en bestuursniveaus heen, vergroot zij de voorspelbaarheid en investeringszekerheid voor publieke en private actoren, en voorkomt zij dat kosten, risico’s en moeilijke beslissingen worden doorgeschoven naar toekomstige legislaturen.

In een vroege fase van de besluitvorming werden SERV en Minaraad om advies gevraagd – evenwel over kernvragen, dus zonder voorgelegd ontwerpplan of studiemateriaal. De adviesvraag focuste op vier kernpunten: (1) het ambitieniveau en de Vlaamse doorvertaling van de Europese klimaatneutraliteitsdoelstelling, (2) de omgang met restemissies en het gebruik van compensatie en koolstofverwijdering, (3) de verdeling van inspanningen over sectoren, en (4) de voorwaarden voor uitvoering en opvolging.
 
Gemeenschappelijk advies Minaraad en SERV: gezamenlijk antwoord op de vraag inzake de (rand)voorwaarden

Minaraad en SERV waarderen het dat ze in vroege fase worden betrokken, maar benadrukken dat de strategie pas sterk is als ze tegelijk feitelijk onderbouwd, participatief opgemaakt en praktisch uitvoerbaar is. Daarvoor vragen de Raden onder meer:

• Een breder participatief proces met burgers, stakeholders, lokale besturen en experten, om te komen tot een robuuste en gedragen strategie.
• Meer onderbouwing via data, studies, emissieprognoses en scenario’s (minstens tot 2050), zodat Vlaanderen no regret-keuzes kan maken en onzekerheden kan beheersen.
• Verticale en horizontale integratie: coherentie met EU-kaders (ETS/ESR/LULUCF), intra-Belgische afstemming en lokale verankering, én koppeling met andere transities (incl. volwaardige integratie van adaptatie naast mitigatie).
• Een systeem van monitoring en bijsturing met een bredere set indicatoren, zodat afwijkingen tijdig worden vastgesteld, verklaard en gecorrigeerd in de beleidscyclus.
• Geen uitstel: de vraag naar extra onderbouwing en proceskwaliteit houdt geen pleidooi in om te wachten; de maatregelen en acties die sowieso nodig zijn, moeten intussen voortgang vinden.

Minaraad: antwoorden op de overige kabinetsvragen

De Minaraad wijst op de huidige implementatiekloof richting 2030 en het risico dat Vlaanderen ook richting 2050 niet op een klimaatneutraal traject zit. Daarom vraagt de Raad een expliciet, onderbouwd lange-termijnpad (met emissieprognoses richting 2035–2050) en duidelijke evaluatie- en garantiemechanismen die bij afwijkingen leiden tot tijdige bijsturing.

Binnen de Raad zijn er uiteenlopende standpunten over de mate waarin het Vlaamse Gewesteen eigen (Belgische/Vlaamse) ambitie moet expliciteren versus maximaal dient te steunen op Europese flexibiliteit. Voka, Unizo en Boerenbond benadrukken vooral de Europese benadering en bepleiten het benutten van flexibiliteitsmechanismen (met oog voor haalbaarheid en competitiviteit). BBL, Natuurpunt, ABVV, ACV en ACLVB benadrukken dat de Europese doelstelling pas geloofwaardig is met een duidelijke doorvertaling naar een eigen Belgische en Vlaamse ambitie (om lock-ins te vermijden en investeringszekerheid te bieden).

Ook rond restemissies en compensatie zijn er accentverschillen: Voka, Unizo en Boerenbond zien CCU/S en bijhorende infrastructuur als prioritair onderdeel van het transitiepad; BBL en Natuurpunt positioneren CCU/S uitsluitend als sluitstuk na maximale reductie aan de bron, materiaalreductie/circulariteit en versterking van natuurlijke koolstofopname. ACV, ACLVB en ABVV nemen hierover in deze fase geen standpunt in.
De Minaraad pleit daarom voor een voorwaardelijke en doelgerichte aanpak, met heldere keuzes over schaal, timing en publieke rol (o.a. rond een mogelijke CO₂-backbone), in samenhang met het afbouwpad voor fossiele emissies.
 
Minaraad: bijkomende antwoorden op de gestelde kabinetsvragen, specifiek vanuit het oogpunt LULUCF en landbouw.

De Minaraad adviseert afzonderlijk over LULUCF en landbouw. Dit traject zal tegen 30 april 2026 beëindigd worden.

Coördinator

: Naam	Stefanie Corens
: Functie	adviseur (klimaat- en energiebeleid)
: Organisatie	Minaraad
: E-mailadres	stefanie.corens@minaraad.be
: Telefoon	02 558 01 32

Co-auteur(s)

: Naam	Kathleen Quick
: Functie	adjunct v.d. directeur (open ruimte - natuur)
: Organisatie	Minaraad
: E-mailadres	kathleen.quick@minaraad.be
: Telefoon	02 558 01 40