Conceptnota "zwemmen in open water"

Advies Klassiek milieubeleid

Samenvatting

Adviesdatum
24 sep 2026
Productnummer
2026-022

De Minaraad is de intentie om meer zwemgelegenheden voor burgers te creëren genegen. Openwaterzwemmen kan bijdragen aan verkoeling en een sensibiliserend effect hebben inzake de impact op de leefomgeving en het belang van een goede waterkwaliteit. De Raad acht het wel van belang dat bij de verdere uitwerking van dit initiatief er voldoende overleg en afstemming wordt voorzien met de relevante betrokken actoren.

De conceptnota keert het huidige uitgangspunt om: zwemmen wordt toegestaan tenzij het verboden is. De Raad kan het allemansrecht als einddoel genegen zijn maar waarschuwt voor een ondoordachte en te snelle invoering: de verdere uitwerking moet voldoende rekening houden met risico’s inzake veiligheid, aansprakelijkheid, waterkwaliteit en ecologie.

Daarbij moet de impact op de omgeving voldoende in kaart worden gebracht. Ecologisch kwetsbare zones moeten kunnen worden uitgesloten. Daarnaast moeten bestaande natuurbeheerplannen en natuurwetgeving worden gerespecteerd.

Het initiatief kan het maatschappelijk bewustzijn rond waterkwaliteit versterken en onderstreept in dat kader ook het belang van een goede ontsluiting van actuele en toegankelijke gegevens over waterkwaliteit. Indien dit verhoogd bewustzijn wordt aangegrepen voor bijkomende maatregelen, kan het initiatief ook bijdragen aan een betere waterkwaliteit. Daarom moet het goed worden ingebed in het bestaande waterkwaliteitsbeleid en in de uitvoering van de stroomgebiedsbeheerplannen, met bijzondere aandacht voor overstorten, blauwalgen en bacteriële verontreiniging.

Een allemansrecht legt een belangrijk deel van de risico-inschatting bij de burger. Daarom zijn actuele, betrouwbare en toegankelijke gegevens over waterkwaliteit, veiligheid en locatiegebonden risico’s noodzakelijk om dat bewustzijn ook te kunnen vertalen in geïnformeerde keuzes. Ook het aansprakelijkheidsregime en de verdeling van verantwoordelijkheid tussen gebruikers, waterbeheerders en andere betrokken beheerders moeten worden uitgeklaard.

Voor georganiseerde vormen van openwaterzwemmen is een gerichte aanduiding van zwemzones aangewezen, met betrokkenheid van aanpalende eigenaars en gebruikers en met voorkeur voor locaties die ecologisch minder gevoelig en voldoende robuust zijn.

Tot slot blijft ook waterveiligheid een aandachtspunt. Bijkomende inzet op zwemvaardigheid is nodig om burgers beter in staat te stellen risico’s correct in te schatten. Daarnaast kan beter cijfermateriaal over verdrinkingen en ongevallen helpen om keuzes over verboden, voorwaarden en begeleidende maatregelen te onderbouwen.

Coördinator
: Naam LinkedIn profiel van Beatrijs De Wilde Beatrijs De Wilde
: Functie adjunct v.d. directeur (jurist omgevingsrecht)
: Organisatie Minaraad
: E-mailadres beatrijs.de.wilde@minaraad.be
: Telefoon 02 558 01 41

Downloads

Advies over de Conceptnota "zwemmen in open water"

Download (grootte: 428.2 KB, type: application/pdf)