04 dec Elektronische nieuwsbrief 2008|9

In de tweede helft van 2010 wordt België voor zes maanden voorzitter van de Europese Unie. De Vlaamse minister van Leefmilieu zal de Europese Raad Leefmilieu voorzitten. Dit is een grote uitdaging en een belangrijke verantwoordelijkheid. De Minaraad volgt de voorbereiding nauwgezet en zal in 2010 zelf ook de Europese jaarconferentie van EEAC (European Environment and Sustainable Development Advisory Councils) organiseren met als centrale thema duurzaam landgebruik. De focus ligt op het organiseren van een op duurzame ontwikkeling gerichte wisselwerking tussen landgebonden beleidsthema’s (zoals biodiversiteit, landbouw, water en bodem) en andere thema’s (zoals mobiliteit, ruimtelijke ordening en energie). Daarnaast gaat de aandacht naar het optimaal organiseren van het maatschappelijke overleg en de dialoog tussen de gebruikersgroepen (landbouwers, landeigenaars, natuurontwikkelaars, enz.).

De Minaraad vraagt Vlaanderen om het Europese klimaat- en energiebeleid op een hoger niveau te tillen en om de transitie naar een koolstofarme en duurzame economie een centrale plaats te geven in het voorzitterschapsprogramma. Omdat Europa de biodiversiteitsdoelstelling in 2010 wellicht niet zal halen, roept de Minaraad Vlaanderen op om het Europese biodiversiteitsbeleid sterke nieuwe impulsen te geven richting herstel van biodiversiteit en ecosystemen. Ook een betere handhaving, meer transparantie in het beleid, minder soft law, toegang tot de rechter en een Europese milieu-inspectie moeten op de agenda gezet worden. Ten slotte pleit de Raad voor een integratie van de Lissabonstrategie en de Europese Strategie voor Duurzame Ontwikkeling. Binnen de context van duurzame ontwikkeling moet het ambitieniveau van de maatregelen uit het Actieplan voor Duurzame Consumptie en Productie aanzienlijk opgetrokken worden om een transitie naar een fossielarme economie mogelijk te maken.

De Minaraad keurde het advies goed op 27 november 2008. Boerenbond, UNIZO en VOKA onthielden zich bij het advies.

Het Agentschap voor Geografische Informatie Vlaanderen (AGIV) heeft in 1999 het CRAB-adressenproject opgestart. De Vlaamse Regering wil dit nu decretaal verankeren, omdat het CRAB tal van voordelen biedt als authentieke geografische gegevensbron voor adressen in het Vlaamse Gewest. De Minaraad gaat akkoord met de opzet van het ontwerpdecreet, maar vraagt zich af of het voor elke gemeente mogelijk is om de gestelde implementatietermijn te halen. Om deze te halen, raadt de Raad aan de gemeenten instrumenteel te ondersteunen bij het integreren van lokale adressendatabanken in de centrale CRAB-databank. De Minaraad stelt ook vast dat er nog geen afsprakenkader bestaat tussen het AGIV (Agentschap voor Geografische Informatie Vlaanderen), de gebruiker en de gemeenten over de communicatie van onjuiste adresgegevens. Een dergelijk afsprakenkader in de gegevenshuishouding is noodzakelijk.

Het CRAB bevat sleutels om zijn authentieke geografische gegevensbron, met name het adres en de bijhorende coördinaten, te linken aan andere gegevensbronnen met relevante milieu-informatie. De Raad vraagt dat het ontwerpdecreet voldoende rekening houdt met de mogelijkheden voor controlerende en toezichthoudende instanties op dit vlak. De Minaraad vraagt ten slotte dat de overheid de nodige voorzieningen treft om de authentieke registratie voor gebouwen in een gebouwenregister te ontwikkelen en operationeel te maken.

De Raad keurde het advies unaniem goed op 27 november 2008.

De Vlaamse Regering voorziet de invoering van een dakisolatiepremie van 500 euro vanaf 1 januari 2009. Voor sommige doelgroepen kan de premie oplopen tot 1.000 euro. De Minaraad vindt het een stap in de goede richting om de Vlaming rationeler met energie te laten omspringen, maar merkt op dat de investering in dakisolatie zichzelf nu al vrij snel terugverdient. Uit cijfers blijkt ook dat de burger veeleer premies voor superisolerend glas en condensatieketels aanvraagt, dan dat hij zijn dak isoleert. Volgens de Raad ligt de oorzaak bij het onoverzichtelijke kluwen aan energiebesparende initiatieven en maatregelen. Daarom pleit hij voor een uniek loket voor alle energiepremies. Bovendien moeten de meest kostenefficiënte maatregelen prioriteit krijgen, zodat bv. na-isolatie van bestaande spouwen of isolatie van (kruip)kelders ook kan genieten van een premie. De voorgestelde dakisolatiepremie kan gecumuleerd worden met andere premies waardoor de totale premie in sommige gevallen hoger kan uitkomen dan de investeringskost. Dit moet uiteraard vermeden worden.

De regering besliste eerder al om in 2008 en 2009 50.000 energiescans te laten uitvoeren bij kansarme gezinnen en wenst nu nog eens 12.500 bijkomende scans uit te voeren in 2009. Vanaf 2010 moeten elk jaar 25.000 scans plaatsvinden. Bij de introductie van het systeem van energiescans bleek de meest beoogde doelgroep, de beschermde klanten, moeilijk te bereiken waardoor de gemeenten de doelgroep uitgebreid hebben. De energiescans zijn echter op maat van beschermde klanten gemaakt en veel minder voor niet-beschermde. De Raad vreest dat dit probleem nog groter zal worden wanneer het aantal uit te voeren scans opgetrokken wordt. Daarom vraagt hij een evaluatie van het systeem aan. De Raad vraagt wel om te bewaken dat niet enkel de milieudoelstelling, maar ook de sociale doelstelling gerealiseerd wordt, namelijk het uitvoeren van energiescans bij de lagere-inkomensgroepen en bij huurders.

De Raad keurde het briefadvies goed op 27 november 2008, mits onthouding van de SERV-partners.

Het voorontwerp van decreet dat het voorwerp uitmaakt van dit advies breidt het toepassingsgebied uit van de bestaande - maar nog niet in werking getreden - algemene regeling voor de handhaving van het milieurecht (hierna fase 1-decreet genoemd). Het bevat ook enkele toevoegingen aan die algemene regeling.

Minaraad en SERV appreciëren de politieke wil om werk te maken van de handhaving van het milieurecht in het algemeen en van het milieubeheersrecht in het bijzonder. Ze vinden het voorliggende fase 2-voorontwerp van decreet in zijn geheel genomen positief. Het geeft een duidelijk signaal aan de samenleving dat de overheid de handhaving van de regels voor natuur en bos opwaardeert. De Raden waarderen het dat de administratie meer instrumenten krijgt voor de handhaving van het milieubeheersrecht zoals bv. de veralgemeende mogelijkheid om bestuurlijke maatregelen en geldboeten op te leggen. De mogelijkheid om mondeling bestuurlijke maatregelen op te leggen en de optie die de strafrechter krijgt om het herstel te bevelen van de schade die het gevolg is van een milieumisdrijf, vinden de Raden een goede aanpassing van de fase 1-instrumenten.

De decreetgever komt in dit voorontwerp terug op de recente beslissing dat gewestelijk personeel het statuut van officier van gerechtelijke politie kan krijgen en belast kan worden met opsporingstaken rond milieuverontreiniging. De memorie van toelichting legt niet uit waarom. De beslissing was nog niet uitgevoerd in de praktijk. De koerswijziging gebeurt dus niet op basis van ervaring. In hun advies over het fase 1-decreet stonden SERV en Minaraad nochtans positief tegenover die beleidsoptie.

Het debat over de wenselijkheid van de bestuurlijke transactie (minnelijke schikking) werd al gevoerd in fase 1. Het is ook relevant in het kader van de handhaving van het milieubeheer. De literatuur stelt dat het instrument geschikt is voor kleinere vergrijpen, zeker als er sprake is van betrapping op heterdaad. In het kader van de handhaving van het milieubeheersrecht zal vrij frequent sprake zijn van dergelijke situaties. Daarom vatten de Raden het debat over de wenselijkheid van de bestuurlijke transactie nog eens samen in het advies.

De Minaraad keurde het gezamenlijke advies met de SERV goed op 27 november 2008. De SERV deed hetzelfde op 3 december 2008.

De voorgestelde wijziging aan het EPB-decreet voorziet aanpassingen aan het systeem van de verslaggever, wijzigt de bestaande procedure inzake gelijkwaardigheid (met betrekking tot de technieken) en responsabiliseert naast de architect ook andere partners om de verslaggever van de nodige informatie te voorzien. De aanpassing aan het EPB-besluit houdt een verstrakking tot E-peil 80 in voor woningen vanaf 2010. De Minaraad vindt E-peil 80 echter te weinig ambitieus omdat reeds veel woningen voldoen aan deze norm. Bovendien roept hij op om de EPB-eisen voor kantoren eveneens aan te passen.

De Raad dringt ook aan op het ontwikkelen van een stappenplan met duidelijke tussentijdse normverstrengingen, waardoor bouwheren, aannemers en andere betrokkenen een duidelijk zicht krijgen op de toekomstige eisen. Als doelstelling voor 2015 stelt de Minaraad voor om het energieprestatiepeil voor nieuwbouwwoningen op de passiefstandaard te brengen. Hij is verder voorstander om alle financiële middelen te heroriënteren naar het geven van financiële stimuli per E-punt dat de bouwheer beter scoort dan de geldende wetgeving. De Raad vindt ook dat de gemeenten die verder willen gaan dan de hogere overheid mogen daarin niet afgeremd worden.

Ten slotte suggereert de Minaraad een aparte norm voor het primaire energieverbruik voor ruimteverwarming, breekt hij een lans voor de controle van de luchtdichtheid van gebouwen en beaamt hij dat de EPB-software een heikel punt blijft.

De Minaraad keurde het briefadvies goed op 27 november 2008. De SERV-partners onthielden zich.

Op 13 november 2008 ontving de Minaraad de adviesvraag van de Vlaamse minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur over het visiedocument ‘De weg naar een duurzaam geurbeleid’. Daarin wordt in hoofdlijnen ingegaan op de (beleids)context, beleidshiaten, recente realisaties, de beleidsvisie en potentiële vernieuwende geurbeleidsmaatregelen in Vlaanderen. Dit document is bedoeld als basis om het maatschappelijke debat rond de problematiek van geurhinder te starten en zodoende een draagvlak te creëren binnen de diverse doelgroepen. De Minaraad werkt een advies uit tegen de raadszitting van 23 januari 2009.

Bij elk nieuw EU-voorzitterschap gaat de Minaraad dieper in op de concrete milieuprioriteiten van het voorzittende land. Van 1 januari tot 30 juni 2009 neemt Tsjechië de fakkel over van Frankrijk. Op 19 december 2008 organiseert de Minaraad en het Vlaams-Europees Verbindingsagentschap (VLEVA) een debriefing van het Franse voorzitterschap en de briefing over het Tsjechische EU-voorzitterschap (zie Mededelingen). Op basis van de resultaten van deze hoorzitting zal de Raad een studiedocument opstellen over de Tsjechische milieu- en energieprioriteiten en onderzoeken of de Minaraad aanbevelingen wenst te formuleren voor de Vlaamse Regering over dit voorzitterschap.