12 sep Elektronische nieuwsbrief 2008|8

Het ontwerpdecreet legt de basis voor een nieuwe gebruikerscompensatie voor landbouwers. In het geval van een bestemmingswijziging van ‘geel’ naar ‘groen’ gebied en in het geval van bepaalde ‘groene’ overdrukken voorziet het ontwerpdecreet in een vergoeding voor de landbouwer. De Raad betreurt dat met dit ontwerpdecreet vooruitgelopen wordt op de resultaten van de lopende evaluatie van het natuur- en bosbeleid (zie verder). Het was logisch geweest om eerst de evaluatie van het huidige financieel instrumentarium ter advisering voor te leggen en dan pas een eventuele nieuwe steunregeling.

De Raad benadrukt dat het ontwerpdecreet enkel een ‘vangnet’functie kan vervullen, met name voor eventuele gevallen waar er momenteel een lacune (geen volwaardige vergoeding voor gebruikerschade) zou bestaan. De memorie van toelichting toont niet aan in welke mate de huidige instrumentenmix te kort schiet en of er alsnog nood zou zijn aan een nieuwe financiële vergoeding. De Raad vraagt dat de lacunes in kaart worden gebracht. Alle bestaande vergoedingen en deze die momenteel uitgewerkt worden, moeten hierbij meegenomen worden. Vervolgens dient onderzocht te worden in hoeverre de lacunes kunnen opgevangen worden met een aanpassing van de huidige sectorale wetgeving.

De Raad erkent dat het voorzien van een volwaardig vergoedingssysteem kan leiden tot een versnelde realisatie van de doelstellingen van het RSV inzake meer natuur en bosgebieden. Dit noodzaakt evenwel dat er volop werk wordt gemaakt van de uitvoering van deze afbakeningsprocessen. Dit houdt onder meer in dat het nodige personeel en bijkomende middelen worden voorzien. De Raad benadrukt dat de invoering van een eventuele bijkomende gebruikerscompensatie expliciet dient te worden gekoppeld aan de versnelde realisatie van de doelstellingen van het RSV inzake meer natuur- en bosgebieden. De Raad stelt ook vast dat de inschatting van de budgettaire gevolgen van het voorliggende ontwerpdecreet momenteel gestoeld is op tal van onzekerheden en vraagt daarom een verdere verduidelijking.

De Raad formuleert ten slotte nog bedenkingen bij de doelstelling en de begrippen, het toepassingsgebied, het residuaire karakter, het bedrag van de gebruikerscompensatie en de procedure.

Het advies werd unaniem vastgesteld op 26 augustus 2008.

Om de toegankelijkheid, de legistieke kwaliteit en inhoudelijke samenhang van de energieregelgeving te verbeteren, wil de Vlaamse Regering een decreet met Algemene Bepalingen voor het Energiebeleid (DABE) uitbrengen naar analogie met het decreet houdende Algemene Bepalingen voor Milieubeleid (DABM). Volgens Memorie van Toelichting zou het slechts om het coördineren van de bestaande regelgeving gaan, maar de Minaraad stelt vast dat er ook een beperkt aantal wijzigingen aan de bestaande regelgeving wordt doorgevoerd.

In de huidige decreten worden hernieuwbare bronnen gedefinieerd als alles wat niet-fossiel of niet-nucleair is, en duurzaam ingezet wordt. Het voorontwerp van DABE somt de niet-fossiele en niet-nucleaire bronnen limitatief op en beschouwt ze ‘per definitie’ als duurzaam. De Minaraad is van mening dat hernieuwbare bronnen niet per definitie duurzaam zijn. Dit hangt nl. ook af van de manier waarop ze ingezet worden, zoals aangetoond wordt in de discussie over biobrandstoffen.

De Raad formuleert ook een aantal bedenkingen bij de nieuwe regeling voor de brandstofleveranciers en de evaluatie van de definitie van een 'rendabele investering' in 2008. Ten slotte gaat de Raad ook in op de recentste wijziging van het DABM waarbij de advisering van het energiebeleid door SERV en Minaraad aan bod komt.

Het briefadvies werd goedgekeurd op 26 augustus 2008. De SERV-partners onthielden zich.

De ontwerpmilieubeleidsovereenkomst afgedankte elektronische en elektrische apparaten (MBO AEEA) voert een globale herziening van de vorige MBO door om gevolg te geven aan de Europese AEEA-Richtlijn van 2003. De Minaraad beoordeelt het ontwerp positief maar dringt aan om een aantal essentiële bijsturingen door te voeren op het gebied van producthergebruik, preventie, informatieverstrekking, accreditatie, de financiering van huishoudelijke AEEA, de geldreserves, de controle en de handhaving.

De huidige preventiedoelstellingen beperken zich tot ‘informeren’, ‘aanmoedigen’ en de plicht om daarover te ‘rapporteren’ aan de OVAM. Preventiemaatregelen gericht op ecodesign werden niet meegenomen wegens de beperkte impact van Belgische bedrijven op de productie van nieuwe producten. De Raad ziet in de Ecodesignrichtlijn een kader voor het vaststellen van preventie-initiatieven naar ecologisch ontwerp voor energieverbruikende producten en om het vrije verkeer ervan in de interne markt te garanderen. De Raad vindt het ook positief dat producthergebruik in het ontwerp uitgewerkt wordt en vindt dat het ook verder gestimuleerd moet worden. Momenteel zijn hergebruik en recyclage gelijkgeschakeld. In de op te stellen overeenkomst voor producthergebruik moet een doelstelling opgenomen worden voor de aanlevering van AEEA voor producthergebruik.

Voorts kan de betrokkenheid van de relevante maatschappelijke groepen in het totstandkomingsproces van de milieubeleidsovereenkomst verbeteren door deze vroeger in het proces te betrekken. Ook meent de Raad dat inzameldoelstellingen de inzameling van AEEA verder zal stimuleren en dat oplossingen gezocht moeten worden om de AEEA in het restafval en de ongewenste effecten ervan te vermijden.

Het advies werd unaniem goedgekeurd op 26 augustus 2008. 

Het voorontwerp van besluit regelt de invoering van een energieprestatiecertificaat (EPC) bij het verkopen en verhuren van niet-residentiële gebouwen. Volgens de Minaraad worden een aantal kansen niet benut, zoals het verhogen van de rechtszekerheid, het respecteren van de timing uit het stappenplan en het voldoende afstemmen met andere beleidsdomeinen. De samenwerking met de andere gewesten vindt de Raad wel positief. Maar ondanks het aanwenden van hetzelfde softwareprogramma zullen de erkenningsvoorwaarden voor erkende deskundigen niettemin verschillen. Daarom vraagt de Raad bijkomende voorwaarden qua opleiding en/of ervaring, bijkomende maatregelen om de onafhankelijkheid van de energiedeskundigen te garanderen en een verdere vereenvoudiging van de erkenningsstructuur.

Het briefadvies werd vastgesteld op 26 augustus 2008. De SERV-partners onthielden zich.

Het ontwerp van besluit voorziet in een subsidiëring t.b.v. 20% voor de plaatsing van micro-WKK-installaties of warmtepompen door niet-commerciële instellingen en publiekrechtelijke rechtspersonen zoals gemeentebesturen. Deze kunnen momenteel niet genieten van financiële steun. De Raad steunt dit initiatief maar meent wel dat subsidiëring pas kan indien de meer efficiëntere maatregelen reeds genomen zijn (isolatie van dak, isolatie van kelders, isolatie van leidingen, superisolerend glas, energie-efficiënte verlichting, zonnewering, ...).

De Raad heeft ook enkele technische opmerkingen. Zo komt de plaatsing van warmtepompen alleen in aanmerking als de warmtepomp niet gebruikt kan worden voor koeling. De Minaraad vraagt zich af of deze voorwaarde niet versoepeld moet worden: de warmtepomp moet dienen als hoofd- of basisverwarming en mag niet primair gericht zijn op actieve koeling.

Het briefadvies werd goedgekeurd op 26 augustus 2008. De SERV-partners onthielden zich.

Het ontwerpbesluit voorziet een subsidieregeling voor welbepaalde energiebesparende investeringen in private woningen die door sociale verhuurkantoren gehuurd en doorverhuurd worden. De subsidie bedraagt 100% van het geïnvesteerde bedrag en zal gefinancierd worden via het Energiefonds. De Minaraad vindt dit een positieve maatregel omdat er nog een aanzienlijk CO₂-reductiepotentieel ligt bij gezinnen met een laag inkomen. De Vlaamse Regering gaat echter uit van 2000 renovatiedossiers met een gemiddelde investeringskost van 5000 euro. Dit is slechts een fractie van de woningen die bewoond worden door mensen met een laag inkomen. De vraag is of dit geen ongelijkheid creëert met andere sociaal zwakkeren die een woning huren. De Vlaamse overheid zou het systeem van Sociale Verhuurkantoren kunnen uitbreiden en de maatregel afstemmen met het FRGE, een federaal instrument dat werkt met leningen aan lage rentevoet voor sociaal zwakkeren. Ten slotte stelt de Raad voor om te onderzoeken of er geen administratief eenvoudige manier bestaat om toch beroep te kunnen doen op de federale belastingsvermindering voor energiebesparende investeringen.

Het briefadvies werd goedgekeurd op 26 augustus 2008. De SERV-partners onthielden zich.

De Europese Commissie voorziet de uitbouw van een grensoverschrijdende Europese data-infrastructuur voor ruimtelijke informatie via de INSPIRE-Richtlijn. Vlaamse Regering moet deze richtlijn implementeren voor 15 mei 2009 en gaat daarom over tot de actualisatie van het GIS-decreet en de realisatie van een Geografisch Data-Infrastructuur in Vlaanderen (GDIV).

De Minaraad gaat akkoord met de grote lijn van het ontwerpdecreet, maar vraagt zich af hoe het gezamenlijk gebruik van geografische data intergewestelijke georganiseerd zal worden zonder samenwerkingsakkoord. Hij wijst er bovendien op dat bepaalde gebruikers van het GDIV die ook toeleveranciers van geografische informatie zijn, niet onder het toepassingsgebied van het GDIV vallen. Voor hen dienen bepaalde gebruiksvoorwaarden vastgesteld te worden. Bovendien vindt de Raad dat de Vlaamse overheid het dynamische karakter van de databanken onderschat en vraagt duidelijke afspraken voor de organisatie van de gegevensopmaak bij dynamische databanken. Ten slotte stelt de Raad voor om de gedeeltelijk overname uit het decreet Openbaarheid van Bestuur (DOB), te vervangen door een verwijzing naar de regeling uit het DOB. Dit vermijdt dubbel werk als het DOB ooit mocht wijzigen en zo worden ook de andere bepalingen uit het DOB van toepassing op het ontwerpdecreet.

Het briefadvies werd unaniem goedgekeurd op 26 augustus 2008.

Het voorontwerp van besluit bevat de meeste bepalingen die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de titel Handhaving van het Decreet algemene bepalingen milieubeleid (DABM), maar hier en daar ontbreekt nog iets. Minaraad en SERV vinden het doelmatiger om het minimumaantal lokale toezichthouders zoveel mogelijk te bepalen aan de hand van het aantal inrichtingen en de soort ervan. Bovendien kan deze regeling niet in werking treden alvorens de aangekondigde subsidie- en ondersteuningsregel voor lokale toezichthouders van kracht is.

Het ontwerpbesluit lijkt te impliceren dat de bestaande taakverdeling tussen de lokale besturen en de gewestelijke afdeling Milieu-inspectie (AMI) verlaten wordt. De taak van AMI zou uitbreiden. SERV en Minaraad opteren voor het behoud van de bestaande taakverdeling en vragen de regering om het erg vage bestaande concept ‘hoog toezicht’ goed uit te klaren. Ze zijn ook vragende partij voor een gestroomlijnd systeem van toezicht waarmee een opeenvolging van verschillende deelcontroles bij een bedrijf zoveel als mogelijk vermeden wordt en waarmee functiescheiding verder doorgevoerd wordt. Verder steunen Minaraad en SERV de intentie van de Vlaamse Regering om zoveel mogelijk toezichthouders de bevoegdheid te geven om op te treden tegen vrijevelddelicten. De doorstroming van informatie over milieumisdrijven en milieu-inbreuken tussen de verschillende toezichthouders moet bovendien op een eenvoudige manier gebeuren, bv. via een internetdatabank.

De Raden verwachten dat de interne onderverdeling van het departement in verschillende afdelingen en de onderlinge taakverdeling kwalitatief werk garandeert. Naar aanleiding van de oprichting van het Milieuhandhavingscollege, pleiten ze ook voor een algemeen objectief mechanisme voor de benoeming van rechters bij administratieve rechtbanken en vergelijkbare instellingen.

SERV en Minaraad herhalen hun vraag om de lijst van gedragingen die ingedeeld wordt bij de milieu-inbreuken, periodiek te evalueren. Ten slotte betreuren de Raden dat een overzicht van de kosten voor het invoeren van de nieuwe regeling niet beschikbaar was toen de decretale beleidskeuzes gemaakt werden. Ze stellen voor dat ook dit een aandachtspunt wordt bij de evalutie.

Het gezamenlijke advies met de SERV werd unaniem goedgekeurd op 9 september 2008.

De Minaraad werd de laatste jaren herhaaldelijk om advies gevraagd over wijzigingen aan het besluit Ecologiesteun. Sinds 20 september 2006 is dit de derde adviesvraag hierover. De nieuwe aanpassing van het Ecologiesteunbesluit mikt op administratieve vereenvoudiging, het aantonen van het stimulerend effect van steunverlening, het optrekken van steunpercentages en steunmaxima, het schrappen van de penalisatie en het niet langer uitsluiten van ecologiesteun voor investeringen bij derden.

De Minaraad is over het algemeen vrij positief over de voorgestelde wijzigingen. Maar de Raad waarschuwt wel dat de drang naar administratieve vereenvoudiging niet mag leiden tot het versoepelen van de milieudoelstellingen. Hij vraagt bijgevolg ook garanties dat de milieuambities minstens zouden overeind blijven. De Raad is ook geen voorstander van het ongedaan maken van de penalisatieregeling zolang niet ondubbelzinnig bewezen wordt dat het schrappen van ecologiesteun voor investeringen aan ondernemingen via het besluit Energieplanning, of voor verplichtingen onder het benchmarking- of het auditconvenant, een ongewenst neveneffect heeft.

De Raad evalueerde ook de impact van zijn vroegere adviezen over het Ecologiesteunbesluit en beoordeelt zijn invloed als behoorlijk.

Het advies werd goedgekeurd op 9 september 2008. De SERV-partners onthielden zich.

De Vlaamse Regering maakt momenteel werk van de evaluatie van het gevoerde natuur- en bosbeleid. Omwille van de beperkte adviestermijn formuleert de Minaraad enkel aanbevelingen op de korte termijn zoals voorstellen tot beperkte aanpassing van wetgeving of tot finalisering van lopende projecten die deels kunnen doorwerken bij de opmaak van de begroting 2009. Later op het jaar zal de Raad meer ten gronde terugkomen op de adviesvraag.

In het algemeen vraagt de Raad blijvende aandacht voor het evaluatieproces, daar dit nog niet afgerond is. Voor een aantal doelstellingen van het natuur- en bosbeleid blijft de doelafstand nog zeer groot, zowel qua effectieve doelen als qua inzet van middelen. Daarom vraagt de Minaraad om de bestaande instrumenten meer doelgericht in te zetten en op korte termijn extra financiële middelen te voorzien.

Heel specifiek wil de Raad meer transparantie bij het verwerven van natuur- en bosgebieden, een volwaardig vergoedingssysteem om het afbakeningsproces te bespoedigen, een inhaalbeweging bij het realiseren van een volwaardig instrumentarium voor de instandhoudingsdoelstellingen en het soortenbeleid, een volwaardige instrumentenmix voor private bosbeheerders, een indexering van de beheerssubsidies, aandacht voor beheersovereenkomsten met een langere looptijd, een verdere operationalisering van de beheersgroepen en de ondersteuning en uitbreiding van de bestaande monitoringinstrumenten.

Het briefadvies werd unaniem goedgekeurd op 9 september 2008.

Terwijl huishoudelijke toestellen en verlichting steeds minder energie verbruiken, is het algemene elektriciteitsverbruik van de Europese huishoudens de voorbije 10 jaar gestegen met gemiddeld 2 % per jaar. Het Europese REMODECE-project (Intelligent Energy for Europe project Residential Monitoring to Decrease Energy Use and Carbon Emissions in Europe) heeft daarom gedurende twee jaar het elektriciteitsverbruik van toestellen en verlichting gemeten in 1.500 Europese woningen. Daarnaast werden nog enquêtes afgenomen bij meer dan 7.500 huishoudens.

Op 19 september 2008 (vanaf 10u) komen Wim De Groote en Jordi De Smet (E-ster bvba) en Paul Waide (International Energy Agency) de resultaten van het onderzoek en hun aanbevelingen toelichten in de grote raadszaal van de Minaraad. Klik hier voor het volledige programma. Vooraf inschrijven via de website (www.minaraad.be) of per e-mail naar gwenn.van.acker@minaraad.be is noodzakelijk, zodat we het aantal deelnemers adequaat kunnen inschatten.

Het Vlaams Regeerakkoord 2004-2009 formuleerde de intentie om werk te maken van de evaluatie van het natuur- en bosbeleid. De optimalisatie van de instrumentenmix en de budgetten staat hierbij centraal. De Minaraad heeft het belang van deze intentie steeds onderkend (zie onder meer het advies Minaraad en de bijhorende studie over de financiële instrumenten voor natuur, bos en landschap van 26 mei 2005). Ook de diverse natuurrapporten droegen bij tot dit proces.

Recent ontving de Minaraad een adviesvraag over het document ‘Evaluatie van het natuur- en bosbeleid: mededeling aan de Vlaamse Regering van 4 juli 2008’. Ter voorbereiding van dit adviesproces organiseert de Minaraad op 30 september 2008 (vanaf 14u) een hoorzitting in eigen huis over de evaluatie van het natuur- en bosbeleid. Het programma.

Vooraf inschrijven via de website (www.minaraad.be) of per e-mail naar mick.gijsels@minaraad.be is noodzakelijk, zodat we het aantal deelnemers adequaat kunnen inschatten.

Op 22 oktober 2008 (14-17u) organiseert de Minaraad een colloquium tijdens Ifest (in de beurshallen van Flanders Expo Gent) over het potentieel van hernieuwbare energie in Vlaanderen. De Europese Commissie berekende de doelstelling voor België op 13% hernieuwbare energie tegen 2020. Op het eerste zicht lijkt dit ambitieus. In 2006 kwam in Vlaanderen maar 2,4% van ons elektriciteitsgebruik uit hernieuwbare bronnen. De Minaraad kijkt tijdens Ifest voorbij de gekende standpunten, en onderzoekt hoe we binnen Vlaanderen en België effectief werk kunnen maken van hernieuwbare energie. De deelname is gratis. Het volledige programma.

Vooraf inschrijven via de website (www.minaraad.be) of per e-mail naar mick.gijsels@minaraad.be is noodzakelijk, zodat we het aantal deelnemers adequaat kunnen inschatten.

Om het aanbod op de Minaraadwebsite nog meer af te stemmen op de gebruiker, lanceerde de Raad op 24 juli een tevredenheidsenquête die liep tot 1 september 2008. In deze periode vulden 100 van de 850 aangeschreven abonnees de enquête in, wat neerkomt op een responsgraad van ca. 12%. Niet slecht voor een zomerverlofperiode. De site zelf wordt ook heel positief geëvalueerd, ongeveer 95% van de respondenten vindt de lay-out, de gebruiksvriendelijkheid, het informatiegehalte en het actualiteitsgehalte goed. Het huidige aanbod wordt bijgevolg bestendigd, mits hier en daar een kleine verbetering op basis van de ingestuurde suggesties. De enquête bracht ook aan het licht dat de technische mogelijkheden van de site zoals bv. de uitgebreide zoekfunctie, het beheren van de persoonlijke gegevens of de abonnementen en de mogelijkheid om eenvoudig in te schrijven op hoorzittingen via de website, nog onvoldoende bekend zijn bij de gebruikers van de site. Het verder promoten van dit aanbod blijft bijgevolg een aandachtspunt. Het enquêterapport.

De Commissie Leefmilieu van het Europese Parlement zal wellicht eerstdaags een compromis sluiten met de Commissie Industrie over de ontwerpregelgeving ter reductie van de CO₂-uitstoot van nieuwe personenwagens. Niettemin blijven verschillende commissieleden ervan overtuigd dat de voorgestelde tussenstappen en het verlagen van de boetes voor het niet naleven van de regels de voorstellen zullen ondermijnen. Volgens het Italiaanse EU-parlementslid en lid van de Commissie Industrie, Guido Sacconi, is de sleutel tot het compromis het wettelijk vastleggen van de langetermijndoelstelling, nl. een gemiddelde CO₂-uitstoot van 95 gram per kilometer tegen 2020. Hij verzette zich vorige week wel tegen het amendement om reducties via eco-innovatieve maatregelen - zoals bv. bandenspanning monitoring - mee in rekening te brengen omdat dit heel moeilijk te kwantificeren valt. Hij verwierp eveneens een amendement om de hoogte van de boetes te verlagen voor autoproducenten die de voorgestelde 130 gram per kilometer tegen 2012-2015 zouden overstijgen. Want dit zou het hele boetesysteem ondermijnen. Volgens Stefan Moser, Europees ambtenaar van de DG Milieu, komt de geleidelijke invoering van de gewenste 130 gram per kilometer tegen 2012-2015 de facto neer op een uitstel tot 2015. Hij vindt ook dat het niveau van de tussenstap in 2012 minstens een reductie van 90% moet bedragen om effect te hebben.

De Commissie Leefmilieu heeft alvast de beslissing uitgesteld tot 25 september 2008 om alle commissieleden voldoende tijd te gunnen om de amendementen van de industriesector door te nemen (Bron: ENDS Europe DAILY 2610).