Aanwijzing Vlaams natuurreservaat V143 “West-Vlaamse Scheldemeersen” te Avelgem en Spiere-Helkijn en goedkeuring beheerplan

Het Natuurdecreet bepaalt dat een Vlaamse natuurreservaat een beschermd gebied is dat, na advies van de Minaraad, door de Vlaamse Regering wordt aangewezen op gronden die het Vlaamse Gewest in eigendom of in huur heeft of die daartoe ter beschikking gesteld worden. Verder verwijst het decreet niet naar voorwaarden of criteria voor de aanwijzing van een Vlaams natuurreservaat. In tegenstelling tot wat geldt voor de rechtsfiguur van de erkende natuurreservaten, bestaat er evenmin een specifiek uitvoeringsbesluit dat de aanwijzing van Vlaamse reservaten regelt. Daarom heeft de Minaraad zelf een aanpak vooropgesteld, die zijn wortels heeft in de advisering bij de erkenning van private reservaten (cf. Reservatenbesluit) en de bepalingen in het Natuurdecreet.

Het Vlaams reservaatproject “West-Vlaamse Scheldemeersen” is gelegen op het grondgebied van de gemeenten Avelgem en Spiere-Helkijn. De totale oppervlakte bedraagt 95 ha 85 a 09 ca. Het Vlaams natuurreservaat ligt hoofdzakelijk binnen de historisch overstroombare delen van de Scheldevallei.

De Minaraad is van oordeel dat dit Vlaams reservaat belangrijk is voor het behoud en herstel van het historisch meersengebied in West-Vlaanderen. In het gebied zijn reeds waardevolle natuurtypes aanwezig. De bestemming als “Natuurgebied” en de aanwezigheid van een VEN-gebied en een natuurinrichtingsproject wijzen ook op de grote natuurwaarden en potenties van het gebied.

De Minaraad wenst er op te wijzen dat veel percelen in het visiegebied in landbouwgebruik zijn als akker of grasland. Dit kan tot gevolg hebben dat een uitbreiding van het reservaat door middel van aankoop niet voor de hand zal liggen, ook al hebben deze percelen een bestemming als “Natuurgebied”. De Minaraad acht het daarom raadzaam om toekomstige aankoopoperaties binnen het gebied en de eventueel erop volgende omvormingswerkzaamheden met de nodige omzichtigheid uit te voeren, om de goede verstandhouding met de omgeving niet in het gedrang te brengen.

Algemeen acht de Minaraad het voorgelegde beheerplan adequaat genoeg om tot een aanwijzing van het Vlaams Natuurreservaat over te gaan. De Raad merkt evenwel op dat het beheerplan heel uitgebreid is. Hij vindt dat de vraag mag gesteld worden of een dergelijk uitgebreid dossier daadwerkelijk nodig is in de context van een aanwijzing. Een bondiger dossier zou zowel voor de samensteller van het dossier, als de dossierbeheerder en de adviserende instanties een meerwaarde betekenen qua tijds- en kwaliteitsefficiëntie.

De Minaraad benadrukt het belang van het oplossen van een aantal watergebonden knelpunten in en rond het Vlaams reservaat, die ook na de werken in het kader van het natuurinrichtingsproject blijven bestaan. Dit betreft voornamelijk de slechte waterkwaliteit van de Rijtgracht door lozingen, die de herstelkans van de waardevolle meersen kan hypothekeren. De Minaraad raadt dan ook aan om het overleg inzake het stopzetten van de lozingen verder te zetten.

De Minaraad acht het ondersteund kader onder de vorm van een begeleidende adviescommissie en een ambtenaar van ANB globaal voldoende om het beheerplan van het Vlaams reservaat op te volgen en tot uitvoer te brengen. Op basis van de aangeleverde informatie kan de Minaraad echter geen oordeel vellen over de al dan niet goede werking van de adviescommissie. De Raad beveelt daarom aan om bij toekomstige dossiers een activiteitenverslag van de adviescommissie toe te voegen.

Hij staat positief ten opzichte van de specifiek uitgewerkte jachtregeling, die aangepast is aan de lokale omstandigheden.

De Raad benadrukt ten slotte dat er nood is aan een uitvoeringsbesluit dat criteria voor de aanwijzing van een Vlaams natuurreservaat vastlegt.

De Minaraad keurde het advies goed mits de onthouding van Boerenbond, Landelijk Vlaanderen vzw en Landelijke Gilden.

Coördinator

: Naam	Sofie Ruysschaert
: Functie	adjunct van de directeur (open ruimte)
: Organisatie	Minaraad
: E-mailadres	sofie.ruysschaert@minaraad.be
: Telefoon	02 558 01 40